Concept of Beauty in Āyurveda.
— Caraka Saṃhitā, Sūtrasthāna 1/4
Meaning:
A person with balanced soul, senses and mind is called healthy—and this itself manifests as beauty.
Thus health = beauty in Āyurveda.... In Āyurveda, beautification is not merely external decoration; it is “Saundarya” arising from inner balance of Doṣa, Dhātu, Agni and Manas. Classical texts describe Kānti (lustre), Prasāda (clarity), Varṇa (complexion), and Bala (vitality) as signs of true beauty.
Doṣa–Dhātu Balance
“समदोषः समाग्निश्च समधातुमलक्रियः”
— Caraka Saṃhitā, Sū. 1/41
Balanced Doṣas and Dhātus give:
Clear skin
Firm muscles
Shining eyes
Stable hair and nails. .... “दीर्घमायुः स्मृतिमेधाबलारोग्यं तरुणवयः
प्रभां वर्णं स्वरौदार्यं देहिन्द्रियबलप्रदम्”
— Caraka Cikitsāsthāna 1/7
Benefits:
Youthfulness
Glow (Prabhā)
Enhanced complexion (Varṇa)
Strength of skin, hair, sense organs. .... अभ्यङ्गं आचर्य नित्यं स जराश्रमवातहा
दृष्टिप्रसादपुष्ट्यायु: स्वप्नसुत्वक्प्रसादकृत्”
— Aṣṭāṅga Hṛdaya, Sū. 2/8
Benefits:
Smooth, glowing skin
Delay of wrinkles
Firm body structure.
कफमेदोविलयनं स्थिरीकरणमङ्गानाम्”
— Aṣṭāṅga Hṛdaya, Sū. 2/15
Benefits:
Skin tightening
Fat reduction
Even complexion “मुखलेपैः प्रसन्नत्वं कान्तिर्वर्णस्य चोच्यते”
— Suśruta Saṃhitā, Cikitsāsthāna 24
.. L. .. “केश्याः शिरःशूलहराः सौन्दर्यकराः परम्”
— Bhāvaprakāśa, Pūrvakhaṇḍa. .. “आहारसम्भवो वर्णः”
— Caraka Sū. 28/45....शोकार्तस्य न शोभा स्यात्”
— Caraka Śārīrasthāna
Mental stress destroys external beauty.. .. आचाररसायनं नित्यं सेवेत”
— Caraka Cikitsāsthāna 1....Signs of True Beauty in Āyurveda
“स्निग्धवर्णप्रसन्नत्वं स्वरे सौम्यता तथा”
— Aṣṭāṅga Hṛdaya
Natural glow
Soft voice
Calm expression
Graceful movements. .... Āyurveda beautifies the body by:
Correcting internal imbalance
Nourishing tissues
Rejuvenating cells
Purifying mind and senses
“स्वास्थ्यं सौन्दर्यस्य मूलम्”

Comments
Post a Comment